บุญดำรงค์กรีนฟาร์ม เครือข่ายธุรกิจชุมชนเข้มแข็งด้วยวนเกษตรอินทรีย์

บุญดำรงกรีนฟาร์ม จากผู้ประกอบการชุมชนเพื่อช่วยแก้ปัญหาสินค้าเกษตรแต่ก็เจอปัญหาสารพัด จนเข้าร่วมโครงการปันกัน จึงได้แนวคิดการบริหารธุรกิจให้เป็นระบบ  ตลาดนำการผลิต ให้ผู้บริโภคเป็นตัวตั้ง  ใช้การตลาดนำการผลิต 

นายสุทธิรัตน์ ปาลาส อดีตนักวิชาการเกษตร มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์ คลุกคลีกับปัญหาภาคการเกษตรมานานจนพบว่าแก้ไม่จบ จึงตัดสินใจผันตัวเป็นผู้ประกอบการชุมชน ตั้งบริษัทบุญดำรงค์กรีนฟาร์ม จำกัด ในปี 2559 เพื่อปลูกและเรียนรู้การขายด้วยตนเอง เริ่มจากปลูกข้าวออร์แกนิกคุณภาพสูง แต่ก็พบอุปสรรคข้าวออร์แกนิกขายได้ราคาเท่ากับข้าวทั่วไป เพราะขาดการตลาดที่ดี

ปี 2560 นายสุทธิรัตน์ เปลี่ยนทิศทางธุรกิจ ให้ความสำคัญกับผลไม้ ของดีจังหวัดอุตรดิตถ์ ได้แก่ลางสาด ลองกอง ทุเรียน และสับปะรด โดยบุญดำรงค์กรีนฟาร์มเป็นโซ่ข้อกลางรวบรวมผลผลิตทางการเกษตรจากวิสาหกิจชุมชนกลุ่มวนเกษตรอินทรีย์อุตรดิตถ์ ส่งต่อไปยังผู้บริโภคในรูปแบบ B2C (ขายให้กับผู้บริโภคโดยตรง) และ B2B (ขายให้กับภาคเอกชนหรือองค์กรอื่น ๆ ในเชิงพาณิชย์) ให้ความสำคัญกับความซื่อสัตย์ในคุณภาพผลผลิต แต่ก็พบปัญหาผลผลิตปลอดสารควบคุมคุณภาพได้ยาก มีผลผลิตตกเกรดจำนวนมาก จำเป็นต้องใช้การตลาดเข้ามาขับเคลื่อนธุรกิจ

ก้าวใหม่ของบุญดำรงกรีนฟาร์ม ได้เข้าร่วมโครงการธุรกิจปันกันของสถาบันเกื้อกูลเศรษฐกิจชุมชน ภายใต้การสนับสนุนจากหน่วยบริหารจัดการทุนด้านการพัฒนาพื้นที่ ภายใต้กำกับของสำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (องค์การมหาชน) หรือ รวพ. ตั้งแต่ปี 2563 จนถึงปัจจุบัน ทำให้นายสุทธิรัตน์เกิดแนวคิดการบริหารจัดการธุรกิจให้เป็นระบบมากขึ้น ตั้งแต่การวิเคราะห์ต้นทุนเชิงลึก การแยกบัญชีธุรกิจออกจากบัญชีครัวเรือน ไปจนถึงการจัดเก็บข้อมูลพฤติกรรมผู้บริโภค เพื่อนำมาวางแผนธุรกิจผ่านกลยุทธ์ กิน เคี้ยว คายข้อมูล แล้วค่อยวางแผน

เกิดการทำงานรูปแบบใหม่ จากการผลิตตามใจ เป็นการตลาดนำการผลิต ใช้ผู้บริโภคเป็นตัวตั้ง สำรวจตลาด ทำความเข้าใจความต้องการที่แท้จริงของผู้บริโภค แล้วพิจารณาชนิดผลไม้ มาตรฐานคุณภาพ และคุณค่าของสินค้าที่ผู้บริโภคมองหา เมื่อได้ข้อมูลแล้ว จึงนำกลับมาประเมินศักยภาพคน กลุ่มเกษตรกรว่าจะผลิตสินค้าให้ตรงตามความต้องการเหล่านั้นได้หรือไม่ ทำให้การวางแผนมีทิศทางที่ชัดเจน รวมถึงใช้การสื่อสารกับผู้บริโภคอย่างตรงไปตรงมาถึงปัจจัยการผลิตที่ควบคุมไม่ได้ เช่น ภัยแล้ง ฝนตกหนัก เพื่อสร้างความเข้าใจและความเชื่อมั่นในระยะยาว”

นอกจากนี้ ยังถ่ายทอดทักษะความรู้ให้แก่เกษตรกร โดยเฉพาะการบันทึกข้อมูล สถานการณ์ทางการเงินและปัญหาที่พบจากกระบวนการผลิต รวมถึงองค์ความรู้ด้านการจัดจำหน่าย การพัฒนารูปแบบแพคเกจจิ้งที่ตรวจสอบย้อนกลับได้

ข้อมูล กระบวนการ และต้นทุนการผลิต อย่างเป็นระบบ วิเคราะห์ร่วมกับเครือข่ายธุรกิจผ่านการประชุมอย่างน้อยปีละ 2 ครั้ง เพื่อให้ได้ราคาขายที่เป็นธรรมกับทั้ง 3 ฝ่าย คือ เกษตรกร (ผู้ผลิต) บุญดำรงค์กรีนฟาร์ม (ผู้รวบรวม) และผู้บริโภค ส่งผลให้ธุรกิจรวบรวมผลไม้เติบโตขึ้นอย่างต่อเนื่องจากการใช้ข้อมูลและการตลาดที่มีประสิทธิภาพ หัวใจของการขับเคลื่อนธุรกิจชุมชนของบุญดำรงค์กรีนฟาร์ม ใช้หลักวนเกษตรอินทรีย์ สร้างสมดุลความยั่งยืนกับ 4 มิติ ได้แก่ 1. สร้างเครือข่ายธุรกิจที่เข้มแข็งด้วยความรู้ ปลี่ยนทัศนคติเกษตรกร ผลักดันให้ขึ้นเป็นผู้นำแถวสอง และนวัตกรชุมชนที่มีความเชี่ยวชาญในการใช้ข้อมูลเป็นเครื่องมือพัฒนาคุณภาพการผลิต 2. เน้นผลิตสินค้าเกษตรอินทรีย์ปลอดสารเคมีที่มีมาตรฐานสากลรับรอง เพื่อสร้างความมั่นใจสูงสุดให้กับผู้บริโภค 3. มีเป้าหมายการสร้างรายได้ที่มั่นคงให้เกษตรกรยืนอยู่ได้ด้วยตนเอง ลดการพึ่งพาจากภายนอก และประกอบอาชีพอย่างมีศักดิ์ศรี และ 4.ผลิตภายใต้หลักวนเกษตร และเกษตรอินทรีย์ โดยอาศัยภูมิปัญญาท้องถิ่นปลูกพืช 3 ระดับในพื้นที่เดียวกัน ได้แก่ ไม้ใหญ่ดั้งเดิมในพื้นที่ (ชั้นบนสุด) ไม้ผลเศรษฐกิจที่สร้างรายได้หลัก (ชั้นกลาง) และพืชผักสมุนไพรที่เป็นแหล่งอาหาร (ชั้นล่าง)

นายสุทธิรัตน์ กล่าวว่า ความสำเร็จของบุญดำรงค์กรีนฟาร์มเป็นการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นกับคน โดยเฉพาะเกษตรกรที่เติบโตทางความคิด เปลี่ยนมุมมองจากการปลูกเพื่อเงินเป็นการปลูกด้วยคุณค่าและความภาคภูมิใจ ไม่ได้มองว่าขายแค่ผลไม้ แต่เป็นการส่งมอบคุณค่าและความตั้งใจในการผลิตสินค้าที่ปลอดภัยให้กับผู้บริโภค ทำให้เกษตรกรใจฟู เมื่อได้รับคำชมจากผู้บริโภค ซึ่เป็นพลังใจที่ดีให้เกษตรกรกลับไปดูแลสวนของตนเองให้ดียิ่งขึ้น กลับไปสร้างอาชีพ สร้างรายได้ที่มั่นคงให้กับตนเองและครอบครัว ซึ่งทั้งหมดนี้เกิดจากการได้รับการพัฒนาศักยภาพรอบด้าน

#ถาบันเกื้อกูลเศรษฐกิจชุมชน