เปิดตัววัดผลแม่นยำสื่อสารผลกระทบวิจัยนวัตกรรม

สกสว.จับมือธนาคารโลกเปิดตัวโครงการทบทวนประสิทธิผลเชิงนโยบายด้านวิทยาศาสตร์ การวิจัยและนวัตกรรม ทำงานเชิงรุกกับหน่วยงานต่าง ๆ เพื่อความเข้มแข็งของระบบ ววน. ด้วยการวัดผลที่แม่นยำ หวังสื่อสารให้คนเห็นผลกระทบและเห็นความสำคัญของงานวิจัยและนวัตกรรม

สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) จัดประชุมเปิดตัวโครงการทบทวนประสิทธิผลเชิงนโยบายด้านวิทยาศาสตร์ การวิจัย และนวัตกรรม (Policy Effectiveness Review: PER) ระยะที่ 2 โดย ผศ. ดร.พูลศักดิ์ โกษียาภรณ์ รองผอ.สกสว. เป็นประธาน ณ โรงแรมปทุมวัน ปริ๊นเซส กรุงเทพฯ เมื่อวันที่ 5 พฤศจิกายน 2568

โครงการเป็นความร่วมมือเชิงรุกระหว่าง สกสว.และธนาคารโลกต่อจากโครงการระยะที่ 1 ซึ่งประสบความสำเร็จในการให้ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับการปรับปรุงการวางแนวทางเชิงกลยุทธ์ การประสานงาน และประสิทธิภาพการใช้จ่ายภาครัฐในการลงทุนวิจัย การเปลี่ยนผ่านเข้าสู่ระยะที่ 2 (2568-2569) จะก้าวข้ามจากสิ่งที่เราทำไปสู่การวัดผลอย่างแม่นยำ

รองผอ. สกสว. กล่าวว่าจำเป็นต้องมีเครื่องมือใหม่ ๆ เพื่อขับเคลื่อนระบบ ววน. ให้มีส่วนร่วมในการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม วิทยาการ และกำลังคน แต่งบวิจัยที่ได้รับการจัดสรรเกือบสองหมื่นล้านในปัจจุบันยังไม่มากพอ ต้องได้ประมาณแสนล้านบาทหรือมากกว่านี้ ผู้เชี่ยวชาญของธนาคารโลกได้ให้ความเห็นถึงความสำคัญของระบบ ววน. และการใช้เครื่องมือต่าง ๆ ที่เอื้อต่อการเติบโตของระบบ ววน. ที่เป็นความท้าทายในการสื่อสารให้คนเห็นผลกระทบจากงานวิจัยและนวัตกรรม

สิ่งแรกที่ต้องทำคือ การกำหนดแนวทางติดตามประเมินผล วิเคราะห์จุดอ่อน ช่องว่าง พัฒนาระบบการทำงาน เพิ่มการเชื่อมโยงของระบบและโปรแกรมให้ดีขึ้น รวบรวมผลลัพธ์หลักจากงานวิจัย ได้หารือกับสำนักงบประมาณถึงแนวทางการทำงานให้ตอบความคาดหวัง และจัดสรรงบประมาณให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ ววน. เพื่อผลลัพธ์ ความสำเร็จของกองทุน ววน. โดยสร้างผลงานที่เป็นประโยชน์ต่อประเทศทั้งเชิงปริมาณและคุณภาพ

“ผลกระทบทางเศรษฐกิจ สังคม และการร่วมลงทุนวิจัย ไม่ควรมองเพียงระบบวิจัย ต้องมองถึงงบประมาณที่เกี่ยวข้องกับการวิจัยสำหรับเกษตรกร วิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมในองค์รวม เราจึงระบุนโยบายที่เกี่ยวข้องกับระบบ ววน. ในด้านอื่น ๆ เพื่อขยายขอบเขตผลลัพธ์และผลกระทบที่ยิ่งใหญ่ให้กับสังคมให้มากขึ้น ทำงานร่วมกับหน่วยงานอื่น ๆ ทั้งภาคเอกชนและผู้ใช้ประโยชน์มากขึ้น เพื่อให้ระบบ ววน. มีความมั่นคงและได้รับงบประมาณสนับสนุนการวิจัยมากขึ้น สิ่งที่อยากเห็นในรุ่นต่อไปคือ มีหลักฐานเชิงประจักษ์ในการประเมินผลที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น และจัดสรรทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ สกสว. สอวช. และธนาคารโลก จะร่วมกันวิเคราะห์ สร้างความชัดเจน ออกแบบกลไกการทำงาน” รองผอ. สกสว. กล่าว

Xavier Cirera นักเศรษฐศาสตร์อาวุโส ธนาคารโลก กล่าวถึงภาพรวมโครงการในระยะที่ 2 ว่าต้องทำให้นโยบายด้านนวัตกรรมขับเคลื่อนการเติบโตของธุรกิจต่าง ๆ มีประสิทธิผลมากขึ้น บริหารจัดการได้เมื่อเกิดวิกฤต เช่น โควิด-19 ที่ผ่านมา ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ เทคโนโลยีและขีดความสามารถ ภาษีการนำเข้า โดยกระจายความเสี่ยง รวมถึงสร้างผลิตภัณฑ์ใหม่หรือบริษัทใหม่ การเปลี่ยนผ่านทางดิจิทัลและ AI ที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว  ประเด็นสำคัญคือ นวัตกรรมมีความเสี่ยง การสร้างแรงจูงใจเพื่อสร้างนวัตกรรมให้ภาคธุรกิจนำไปใช้จำเป็นต้องมีนโยบายในการจัดการความเสี่ยง และการดำเนินงานที่สอดคล้องกับเป้าหมายที่ตั้งไว้อย่างเหมาะสมภายใต้สภาพแวดล้อมที่เอื้ออำนวย การออกแบบนโยบายที่มีประสิทธิผลและการประสานงานที่ดี รวมถึงมีหน่วยงานที่ทำงานอย่างคล่องตัว จึงต้องอภิปรายในหลายหน่วยงานให้แน่ใจว่ามีแนวปฏิบัติเดียวกันและลดความเสี่ยงให้น้อยที่สุด